Politiek-militaire ontwikkelingen

 Aanspraken

Bij de soevereiniteitsoverdracht aan Indonesië was Nieuw-Guinea uitgezonderd. Maar ook Indonesië maakt aanspraak op Nieuw-Guinea en infiltreert het gebied sinds 1949. De bevolking van West-Papua wenst echter onafhankelijkheid, zowel van Nederland als van Indonesië. Het conflict rond de status van Nieuw-Guinea wordt in de loop van de jaren vijftig steeds heftiger.

 Volledige breuk

De financiële investeringen en militaire versterkingen van Nederland in Papua, de oprichting van het Papua Vrijwilligers Korps (PVK) onder auspiciën van Nederland en het ontwerp van een eigen vlag en volkslied voor Papua veroorzaken een volledige breuk tussen Nederland en Indonesië. Het militaire geweld komt in de periode 1960-1962 tot een escalatie. Onder internationale druk draagt Nederland het beheer van Nieuw-Guinea over aan de Verenigde Naties (VN), dat op 1 mei 1963 het bestuur op haar beurt overdraagt aan Indonesië.

Sociaal-economische veranderingen

 Onvrede

De Indonesische autoriteiten zijn ontevreden over de dominante economische positie die Nederlandse bedrijven nog altijd hebben in hun land. De roep om hier iets aan te doen klinkt steeds luider. De uitsluiting van Nederlandse werknemers door Indonesische vakbonden maakt hun positie in het bedrijfsleven steeds moeilijker. Ook (Indo-)Europeanen die de Indonesische nationaliteit hebben aangenomen (warga negara’s) krijgen te maken met discriminatie op de arbeidsmarkt en in het onderwijs.

 Overname

Op 4 december 1957 maakt de Indonesische regering bekend dat alle Nederlandse bedrijven door Indonesië worden overgenomen. Deze nationalisatie is voor de overgebleven groep Nederlanders de definitieve aanleiding om Indonesië te verlaten.

Dagelijks leven

 Cijfers

Volgens cijfers van het Centraal Bureau voor Statistiek (CBS) kiezen ruim 70.000 personen tussen 1958 en 1963 voor terugkeer of migratie naar Nederland. Hierbij horen ruim 12.000 mensen uit Nieuw-Guinea.

 Rechtszaken

Eenmaal in Nederland klagen repatrianten en migranten de Nederlandse overheid aan wegens ongelijke behandeling van oorlogsgetroffenen. Ze proberen een vergoeding voor geleden oorlogsschade af te dwingen. Deze pogingen lopen echter op niets uit. De Nederlandse staat voelt zich niet verplicht om schadevergoedingen te betalen.

Loyaliteiten

 Assimilatie

De Nederlandse overheid volgt een politiek van volledige aanpassing en assimilatie. Journalist Jan Boon (beter bekend onder zijn pseudoniemen Tjalie Robinson en Vincent Mahieu) bereikt een groot Indisch publiek met zijn strijd voor het behoud van een eigen Indische cultuur. Samen met zijn vrouw Lilian Ducelle probeert hij de Indische identiteit in Nederland te promoten via het blad Tong-Tong (nu het Indisch maandblad Moesson) en het Indisch cultureel festival Pasar Malam Besar in Den Haag.

 NASSI

Jan Boon brengt ook de problematiek van de spijtoptanten onder de aandacht met de Nationale Actie Steunt Spijtoptanten Indonesië (NASSI). Zijn doel is dat de Nederlandse regering de toelatingseisen versoepelt.